Θρόμβωση

Θρόμβωση είναι ο σχηματισμός ενός θρόμβου αίματος μέσα σε ένα αγγείο , εμποδίζοντας τη ροή του αίματος μέσω του κυκλοφορικού συστήματος. Όταν ένα αιμοφόρο αγγείο τραυματίζεται, το σώμα χρησιμοποιεί αιμοπετάλια (θρομβοκύτταρα) και ινώδες για να σχηματίσει ένα θρόμβο αίματος και να αποφευχθεί η απώλεια αίματος. Ακόμη και όταν ένα αιμοφόρο αγγείο δεν υφίσταται ζημία όμως, θρόμβοι αίματος μπορεί να σχηματιστούν στο σώμα παρουσία κατάλληλων συνθηκών. Αν η θρόμβωση είναι πάρα πολύ σοβαρή και ο θρόμβος απελευθερωθεί, τότε ο θρόμβος αυτός που μετακινείται στο κυκλοφορικό σύστημα ονομάζεται πνευμονική εμβολή.

Θρομβοεμβολή
Θρομβοεμβολή είναι ο συνδυασμός της θρόμβωσης και η κύρια επιπλοκή της, η εμβολή. Όταν ένας θρόμβος καταλαμβάνει περισσότερο από το 75% της επιφάνειας του αυλού μιας αρτηρίας, η ροή του αίματος προς τον παρεχόμενο ιστό έχει μειωθεί αρκετά για να προκληθούν συμπτώματα λόγω της μειωμένης παροχής οξυγόνου (υποξία) και της συσσώρευσης των μεταβολικών προϊόντων, όπως το γαλακτικό οξύ. Απόφραξη περισσότερο από το 90% μπορεί να οδηγήσει σε ανοξία, που είναι η πλήρης στέρηση του οξυγόνου, και του μυοκαρδίου(μυοκάρδιο), μια λειτουργία του κυτταρικού θανάτου.

Φλεβική θρόμβωση
Η φλεβική θρόμβωση είναι ο σχηματισμός ενός θρόμβου (θρόμβος αίματος) μέσα σε μια φλέβα. Υπάρχουν πολλές ασθένειες που μπορούν να ταξινομηθούν σε αυτή την κατηγορία:

Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση(ΕΒΦΘ)
Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT) είναι ο σχηματισμός ενός θρόμβου αίματος εν τω βάθει φλέβα. Πιο συχνά επηρεάζει φλέβες των ποδιών, όπως είναι η μηριαία φλέβα. Τρεις παράγοντες είναι σημαντικοί στο σχηματισμό ενός θρόμβου αίματος μέσα σε εν τω βάθει φλέβα-αυτά είναι ο ρυθμός της ροής του αίματος, την πυκνότητα του αίματος και η ποιότητα του τοιχώματος του αγγείου. Κλασικά σημάδια της DVT περιλαμβάνουν πρήξιμο, πόνο και ερυθρότητα της πληγείσας περιοχής.

Πιο Αναλυτικά:
Η λειτουργία των φλεβών είναι να επαναφέρουν το αίμα από όλα τα μέρη του σώματος πίσω προς την καρδιά. Υπάρχουν τρεις ομάδες φλεβών στα κάτω μέλη:

• οι επιπολής φλέβες (δηλαδή, της επιφάνειας) που είναι πιο κοντά στο δέρμα
• οι εν τω βάθει φλέβες (δηλαδή, του βάθους) που βρίσκονται μεταξύ μυϊκών ομάδων και
• οιδιατιτραίνουσες φλέβες που συνδέουν τις επιπολής με τις εν τω βάθει φλέβες.

Οι εν τω βάθει φλέβες οδηγούν στην κάτω κοίλη φλέβα, τη μεγαλύτερη φλέβα του σώματος, που ενώνεται με την καρδιά. Ο όρος εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση ή φλεβοθρόμβωση (ΕΒΦΘ) [deep venous thrombosis, DVT] αναφέρεται στη θρόμβωση των εν τω βάθει φλεβών, συνήθως αυτών που βρίσκονται στη λεκάνη, στο μηρό ή στη γάμπα, και πιο σπάνια στο βραχίονα, στο θώρακα ή αλλού. Σε αντιδιαστολή, η θρόμβωση επιπολής φλεβών ονομάζεταιεπιπολής θρομβοφλεβίτιδα και συνήθως αποτελεί επιπλοκή των κιρσών φλεβών κάτω άκρων.

Είναι δυνητικά επικίνδυνη κατάσταση, επειδή μπορεί να προκαλέσει πνευμονική θρομβοεμβολή. Σ’ αυτή την περίπτωση αποσπάται τεμάχιο θρόμβου από τις εν τω βάθει φλέβες και σφηνώνει στους πνεύμονες, οπότε μπορεί να εμποδίσει τη ροή του αίματος προς τους πνεύμονες και να επιβαρύνει την καρδιακή και αναπνευστική λειτουργία. Η πνευμονική θρομβοεμβολή είναι μια πολύ επείγουσα κατάσταση που απειλεί τη ζωή.

Συμπτώματα
Περίπου στις μισές περιπτώσεις ΕΒΦΘ δεν υπάρχουν συμπτώματα. Αυτό εξαρτάται από το πού εντοπίζεται και πόσο μεγάλος είναι ο θρόμβος. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν οίδημα, ευαισθησία, πόνο στο κάτω μέλος που χειροτερεύει με την ορθοστασία ή το βάδισμα, αίσθημα θερμότητας και κυάνωση (μπλε χρώμα) του δέρματος.

Οι απαραίτεητες εξετάσεις

• Εξέταση αίματος για D-Dimers. Αν η εξέταση γίνει σε διάστημα ωρών έως λίγων ημερών από την έναρξη της θρόμβωσης και είναι αρνητική, είναι απίθανο να έχετε ΕΒΦΘ.
• Σήμερα η διάγνωση γίνεται με το υπερηχογράφημα triplex των φλεβών του μέλους. Αυτή η εξέταση έχει πολύ μεγάλη διαγνωστική ακρίβεια.
• Φλεβογραφία. Μολονότι σπάνια χρειάζεται να γίνει σήμερα, παραμένει η καλύτερη εξέταση για να δείξει θρόμβους στις φλέβες κάτω από το γόνατο.

Τι προκάλεσε την ΕΒΦΘ;
Το να συμβεί ΕΒΦΘ ευνοείται από τρεις παράγοντες: (i) καταστάσεις οι οποίες προκαλούν αργή ροή (λίμναση) του αίματος μέσα στις εν τω βάθει φλέβες, (ii) υπερπηκτικότητα του αίματος και (iii) βλάβη του εσωτερικού τοιχώματος των φλεβών.

Τέτοιες καταστάσεις είναι:

• παρατεταμένη ακινησία (λόγω νοσηλείας, πολύωρου ταξιδιού με αεροπλάνο ή λεωφορείο – το «σύνδρομο οικονομικής θέσης» κλπ)
• προηγούμενο επεισόδιο ΕΒΦΘ ή οικογενειακό ιστορικό ΕΒΦΘ
• θρομβοφιλία
• κακοήθεια (καρκίνος) ή προηγηθείσα θεραπεία για κακοήθεια
• εγχείρηση ή τραύμα, ειδικά στα ισχία, τα γόνατα, την κοιλιά ή το θώρακα
• έμφραγμα μυοκαρδίου, εγκεφαλικό επεισόδιο, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, φλεγμονώδης εντεροπάθεια
• Είναι πιθανότερο να πάθετε ΕΒΦΘ μετεγχειρητικά αν έχετε ηλικία πάνω από 40 ετών και είστε παχύσαρκο άτομο.
• Αυξημένος κίνδυνος υπάρχει σε γυναίκες που παίρνουν οιστρογόνα (αντισυλληπτικά, θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης) ή είναι έγκυες ή γέννησαν πρόσφατα.

Με τα τωρινά δεδομένα,τα οποία υποεκτιμούν την αληθινή επίπτωση της D.V.T διαπιστώθηκε ότι περίπου 80 περιστατικά ανά 100.000 πληθυσμού συμβαίνουν ετησίως. Περίπου 1 στους 20 παθαίνει φλεβική θρόμβωση στην διάρκεια της ζωής του. Περίπου 600.000 νοσηλείες ασθενών συμβαίνουν στις Η.Π.Α λόγω θρομβοεμβολής. Στους ηλικιωμένους ασθενείς η συχνότητα τετραπλασιάζεται. Η θνητότητα εντός του νοσοκομείου λόγω θρομβοεμβολής ειναι 12% , αυξανόμενη σε 21% στους ηλικιωμένους . Οι απώτερες επιπλοκές της D.V.T είναι τα φλεβικά έλκη και η φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων που επηρεάζουν το 1% του συνολικού πληθυσμού. Από μία παλαιότερη στατιστική στις Η.Π.Α είχε ανακοινωθεί ότι από τους 600.000 ασθενείς που έπαθαν πνευμονική εμβολή , οι 200.000 απεβίωσαν.

Θεραπεία
Η θεραπεία της ΕΒΦΘ έχει στόχο την πρόληψη:

1. θανάτου από πνευμονική θρομβοεμβολή
2. υποτροπιάζουσας φλεβικής θρόμβωσης
3. μεταθρομβωτικού συνδρόμου

Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό επιτυγχάνεται με αντιπηκτικά φάρμακα, όπως είναι η Ηπαρίνη και το Sintrom (ή Panwarfin). Σήμερα, αρχικά συνήθως χορηγείται κάποιας μορφής Ηπαρίνη σε υποδόριες ενέσεις για 5-7 ημέρες και κατόπιν είτε αποφασίζεται να συνεχιστεί αυτή η αγωγή για μερικούς μήνες είτε αντικαθίσταται με τη χορήγηση δισκίων Sintrom από το στόμα. Τα τελευταία έτη έχουν μελετηθεί νέα αντιπηκτικά φάρμακα.

Τα θρομβολυτικά φάρμακα, τα οποία χορηγούνται απευθείας μέσα στο θρόμβο της φλέβας με κατάλληλους καθετήρες, μπορούν να διαλύσουν σχηματισμένους θρόμβους, ακόμη και μεγάλους σε έκταση. Όμως, ο κίνδυνος αιμορραγίας (και ειδικά εγκεφαλικής) είναι μεγαλύτερος απ’ ότι με τα αντιπηκτικά. Για το λόγο αυτό θρομβόλυση για φλεβική θρόμβωση μπορεί να επιλεγεί σε νέα άτομα και σε ειδικές περιπτώσεις, όπως σε εκτεταμένη θρόμβωση που εντοπίζεται στο λαγόνιο ή στο λαγονομηριαίο φλεβικό άξονα και προκαλεί μεγάλου βαθμού οίδημα του άκρου. Για ασφαλέστερη θρομβόλυση σε κάτω άκρο μπορεί να προηγηθεί τοποθέτηση προσωρινού φίλτρου στην κάτω κοίλη φλέβα. Η τοποθέτηση μονίμου φίλτρου στην κάτω κοίλη φλέβα έχει συγκεκριμένες ενδείξεις.

Εγχείρηση φλεβικής θρομβεκτομής γίνεται σπάνια σήμερα και μόνο σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις ΕΒΦΘ, όταν απειλείται η βιωσιμότητα του μέλους. Μετά από ΕΒΦΘ ενός κάτω μέλους, συνιστάται η χρήση κάλτσας διαβαθμισμένης συμπίεσης (κατάλληλου μήκους και κλάσης συμπίεσης) με στόχο την πρόληψη του μεταθρομβωτικού συνδρόμου, δηλαδή της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας που μπορεί να συμβεί ως συνέπεια της φλεβικής παλινδρόμησης από τη βλάβη των βαλβίδων η οποία προκαλείται από τη θρόμβωση.

Γενικά, ο κίνδυνος εμφάνισης μεταθρομβωτικού συνδρόμου μειώνεται με την άμεση έναρξη της αντιπηκτικής θεραπείας μετά από ένα επεισόδιο ΕΒΦΘ, καθώς και με τη χρήση κατάλληλης κάλτσας επί 2 έτη τουλάχιστον.

Πως να προλάβω αυτή την πάθηση;
Γενικά, αποφεύγετε την πολύωρη ορθοστασία και την καθιστική ζωή. Αν χρειαστεί να μείνετε καθιστοί για μεγάλο χρονικό διάστημα, βοηθούν οι ασκήσεις των ποδιών ή το περπάτημα για λίγα λεπτά.Σύμφωνα με δεδομένα η μακροχρόνια λήψη Ασπιρίνης ενδέχεται να μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής της φλεβικής θρομβοεμβολής, όμως αυτό δεν αποτελεί επίσημη οδηγία-σύσταση.

Αν πρόκειται να υποβληθείτε σε εγχείρηση – Θα ληφθούν κατάλληλα προληπτικά μέτρα ανάλογα με τον κίνδυνο που διατρέχετε για ΕΒΦΘ, κατά την εκτίμηση του χειρουργού σας. Τέτοια μπορεί να είναι αντιπηκτικά φάρμακα, κάλτσες αντιθρομβοεμβολισμού, ενωρίς κινητοποίηση κλπ.

Αν πρόκειται να ταξιδέψετε – Μη φοράτε στενά και σφικτά ρούχα. Κάνετε συχνά ασκήσεις των ποδιών και περπατάτε στο διάδρομο του αεροπλάνου ή του λεωφορείου. Πίνετε αρκετά υγρά, αλλά όχι οινοπνευματώδη. Στην περίπτωση που είστε άτομο με αυξημένο κίνδυνο για ΕΒΦΘ χρειάζεται να χρησιμοποιήσετε κατάλληλες πιεστικές κάλτσες ή ακόμη και να κάνετε ενέσεις Ηπαρίνης, πάντα με τις οδηγίες του γιατρού.

Πυλαία φλεβική θρόμβωση
Η πυλαία φλεβική θρόμβωση είναι μια μορφή φλεβικής θρόμβωσης που επηρεάζει την ηπατική πυλαία φλέβα, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε πυλαία υπέρταση και μείωση της παροχής αίματος στο ήπαρ. Έχει συνήθως κάποια παθολογική αιτία, όπως παγκρεατίτιδα, κίρρωση, εκκολπωματίτιδα ή χολαγγειοκαρκίνωμα.

Νεφρική φλεβική θρόμβωση
Νεφρική φλεβική θρόμβωση είναι η απόφραξη των νεφρικών φλεβών από ένα θρόμβο. Αυτό τείνει να οδηγήσει σε μείωση της αποχέτευσης από το νεφρό.Αντιπηκτική θεραπεία είναι η θεραπεία εκλογής.

Θρόμβωση της σφαγίτιδας φλέβας
Η θρόμβωση της σφαγίτιδας φλέβας είναι μια κατάσταση που μπορεί να προκύψει οφείλεται σε λοίμωξη, η ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών ή σε κακοήθεια και μπορεί να έχει ένα διαφορετικό κατάλογο των επιπλοκών, όπως: συστηματική σήψη, πνευμονική εμβολή και οίδημα οπτικής θηλής . Αν και χαρακτηρίζεται από έναν απότομο πόνο στο σημείο της φλέβας, μπορεί να αποδειχθεί δύσκολο να εντοπιστεί, επειδή μπορεί να συμβεί τυχαία.

Σύνδρομο Budd-Chiari
Σύνδρομο Budd-Chiari είναι η απόφραξη της ηπατικής φλέβας ή της κάτω κοίλης φλέβας. Αυτή η μορφή της θρόμβωσης εκδηλώνεται με πόνο στη κοιλιά, ασκίτη και ηπατομεγαλία. Η θεραπεία ποικίλλει από του στόματος θεραπεία και χειρουργική επέμβαση με τη χρήση των αναστομώσεων.

Νόσος Paget
Η ασθένεια είναι η απόφραξη φλέβας του άνω άκρου (όπως η μασχαλιαία φλέβα ή υποκλείδια φλέβα ) από ένα θρόμβο. Ο πόνος συνήθως έρχεται στο φως μετά από έντονη άσκηση και συνήθως εκδηλώνεται σε νεότερους, κατά τα άλλα υγιείς ανθρώπους. Οι άνδρες επηρεάζονται περισσότερο από τις γυναίκες.

Εγκεφαλική φλεβική θρόμβωση κόλπων
Η εγκεφαλική φλεβική θρόμβωση κόλπων είναι μια σπάνια μορφή του εγκεφαλικού επεισοδίου που απορρέει από την απόφραξη της σκληράς μήνιγγας φλεβικών κόλπων από ένα θρόμβο. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πονοκέφαλο , διαταραχές όρασης, οποιοδήποτε από τα συμπτώματα του εγκεφαλικού επεισοδίου, όπως η αδυναμία του προσώπου και των άκρων στη μία πλευρά του σώματος και επιληπτικές κρίσεις . Η διάγνωση γίνεται συνήθως με αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Το ποσοστό θνησιμότητας είναι 4,3

Αρτηριακή θρόμβωση
Αρτηριακή θρόμβωση είναι ο σχηματισμός ενός θρόμβου μέσα σε μια αρτηρία . Στις περισσότερες περιπτώσεις, αρτηριακή θρόμβωση είναι η ρήξη του αθηρώματος , και ως εκ τούτου αναφέρεται ως αθηροθρόμβωση. Μια άλλη κοινή αιτία της αρτηριακής θρόμβωσης είναι η κολπική μαρμαρυγή , η οποία προκαλεί διαταραχή της ροής του αίματος. Επιπλέον, είναι γνωστό ότι το συνεχές ρεύμα στην ανάταξη της κολπικής μαρμαρυγής έχει μεγάλο κίνδυνος θρομβοεμβολής, ειδικά αν επιμένουν για περισσότερο από 48 ώρες. Στη θρομβοεμβολή περίπου 5% των περιπτώσεων δεν λαμβάνουν αντιπηκτική θεραπεία . Αρτηριακή θρόμβωση μπορεί να εμβολιστεί και να αποτελέσει σημαντική αιτία της αρτηριακής εμβολής , ενδεχομένως προκαλώντας έμφραγμα του σχεδόν κάθε όργανο του σώματος.

Εγκεφαλικό επεισόδιο
Το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι η ταχεία μείωση της εγκεφαλικής λειτουργίας λόγω διαταραχής της προσφοράς αίματος προς τον εγκέφαλο. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε ισχαιμία , θρόμβο, εμβολή (σωματίδια) ή αιμορραγία (αιμορραγικός θρόμβος). Σε θρομβωτικό εγκεφαλικό επεισόδιο, σχηματίζεται ένας θρόμβος (θρόμβος αίματος) συνήθως γύρω από τις μορφές αθηρωματικών πλακών. Η απόφραξη της αρτηρίας είναι σταδιακή, η έναρξη των συμπτωμάτων δηλαδή των θρομβωτικών εγκεφαλικών επεισοδίων είναι πιο αργή. Τα θρομβωτικά εγκεφαλικά επεισόδια μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες-μεγάλες νόσο των μεγάλων αγγείων και νόσος των μικρών αγγείων. Το πρώτο αφορά αγγεία, όπως η εσωτερική καρωτίδων, σπονδυλικών και το κύκλο του Willis. Το τελευταίο μπορεί να επηρεάσει μικρότερα αγγεία, όπως τα κλαδιά του κύκλου του Willis.

Έμφραγμα του μυοκαρδίου
Έμφραγμα του μυοκαρδίου (ΜΙ) προκαλείται από ένα έμφραγμα (νέκρωση του ιστού οφείλεται σε ισχαιμία), που συχνά οφείλεται στην απόφραξη μιας στεφανιαίας αρτηρίας από έναν θρόμβο. MI μπορεί να αποβεί μοιραίο εάν επείγουσα ιατρική θεραπεία δεν παραληφθεί έγκαιρα. Εάν διαγνωστεί εντός 12 ωρών από την έναρξη του επεισοδίου, τότε θρομβολυτική θεραπεία ξεκινάει.

Άλλες τοποθεσίες
Ηπατική θρόμβωση αρτηρίας εμφανίζεται συνήθως ως μια καταστροφική επιπλοκή μετά από μεταμόσχευση ήπατος . Η αρτηριακή εμβολή μπορεί επίσης να συμβεί και στα άκρα.